Sağlık Haberleri | Güncel Sağlık Haberleri | Bitkisel Sağlık | Sifalı bitkiler

Taşıyıcı annelik için Türkler ne gibi yollar izliyor

Türkiye’de yasak olduğu için aileler, dünyanın dört bir yanında taşıyıcı annelikle anne-baba olmaya çalışıyor. Doç. Dr. Yücel Karaman, bu yıl Brüksel’de 15 Türk aileye bu uygulamayı yaptığını söylüyor..

Brüksel Kadın Sağlığı Merkezi Başkanı Doç. Dr. Yücel Karaman, taşıyıcı annelik ile ilgili sorularımızı yanıtladı:

* Size taşıyıcı anneden çocuk sahibi olmak isteyen Türk çiftler geliyor mu?
Türkiye‘de bu olay yasak, ama Belçika’da serbest. Bu nedenle Belçika’ya Türkiye‘den pek çok çift geldi. Bunlardan 15 tanesi de anne-baba oldu.

* Türkler taşıyıcı anneyi nereden buluyor? Siz mi buluyorsunuz yoksa akrabalarını mı tercih ediyorlar?
Belçika’da hiçbir merkez taşıyıcı anne bulma sorumluluğunun altına girmez. Bu; ailelerin kendi içlerinde çözümlemeleri gereken bir durumdur. İhtiyacı olan Türkler, genellikle yakın çevrelerine bakıyorlar. Daha çok kız kardeşlerini tercih ediyorlar. Kuzenler de çok tercih ediliyor. Türkler, bu olayı kendi içlerinde çözmeyi tercih ediyorlar.

RAHİM VE VAJİNA YOK!
* Kimler taşıyıcı anne ile çocuk sahibi olmak istiyor?
Bunların büyük bir kısmı doğuştan rahimleri ve vajinaları olmayan hastalar. Bu hastaların vajinaları ve rahimleri olmuyor ama yumurtalıkları ve tüpleri oluyor. İkinci grup hastalar da daha önceden herhangi bir sebepten dolayı rahmi alınmış hastalar. Genelde, doğumdan sonra çok fazla kanama nedeniyle rahimleri alınabiliyor. Doğuştan rahimleri çok küçük olan hastalar da bize başvurabiliyor. Rahim çevresinde çok şiddetli yapışmalar varsa ve eğer açılamadıysa, Belçika Etik Kurulu taşıyıcı anneliğe izin veriyor. Türkiye‘de ve dünyanın hiçbir yerinde hukuk, ‘biyolojik anne’ ya da ‘gerçek anne’ ayrımı yapmıyor. Bu noktada, hukuksal bir sorunla karşılaşılıyor. Taşıyıcı anne doğum yaptığı zaman, bu çocuk taşıyıcı annenin çocuğu olarak kayıtlara geçiyor. Dünyanın her yerinde bu böyle. Sonra, çocuğu aileye evlatlık vermesi gerekiyor. Ancak Belçika’da evlatlık listesinde bekleyen kişilere çocuk verildiği için Belçikalı aileler Fransa’ya gidiyor. Taşıyıcı anne, “Bebeğin babası bu” diyerek, çocuğu bu ülkede aileye veriyor. Bunlar, çok karışık hukuksal işler.

* Peki taşıcıyı anne nasıl bulunuyor?
Ailelerin kendilerinin bulması gerekiyor. Belçika’daki ailelerin büyük bir kısmı kendi yakın akrabalarından seçilen kişilerdir. Geri kalan dört-beş tanesinde de gazete ilanları ve diğer yöntemlerle taşıyıcı anne olan çiftler var. Buradaki en büyük sıkıntı, taşıyıcı anneye güven duymak. Taşıyıcı annenin şantaj yapmadan doğum yapıp çocuğu teslim etmesi en büyük sorun.

45 YAŞ LİMİTİ VAR!
* Belçika’da kimler taşıyıcı anne olabiliyor?
Belçika, bu konuya yaş sınırı getirdi. Eskiden 50 yaş limiti vardı ama artık hamilelik dönemindeki komplikasyon riskine karşı taşıyıcı annenin en fazla 45 yaşında olması isteniyor. Çünkü gebelik yaşa bağlı olarak kadına bazı sınırlar getiriyor. Kalp yetmezliği, diyabet, yüksek tansiyon, karaciğer yetmezliği gelişebiliyor. Bu nedenle, ileri yaştaki kadınların taşıyıcı olarak bile anne olmaları istenmiyor. Çeşitli testler yapılıyor. Anneden bebeğe hepatit B ve C, frengi, AIDS, tüberküloz geçebilir. Bunlara karşı incelemeler yapılıyor. Taşıyıcı anne olacak kişinin daha önce kürtajı varsa, ondan radyolojik inceleme de istenebiliyor. Ayrıca miyomunun olup olmadığının da incelenmesi isteniyor.

* DNA testinde bebek aslında yumurtayı veren annenin çocuğu çıkarsa, yine de taşıyıcı anne çocuğu sahiplenebilir mi?
Sahiplenebilir. Çünkü asıl olan doğum belgesidir. DNA testi bu durumda yalnızca merakı giderir, yasal bir yaptırım anlamına gelmez. Ailelerin çocuk olmadan taşıyıcı anne ile noter huzurunda yapacakları sözleşme de aslında çok bir şey ifade etmiyor. Bu nedenle biz uygulamaya başlamadan önce taşıyıcı annenin psikolojik değerlendirilmesinin de alınmasını istiyoruz. Çocuğu olan kadınların daha fazla tercih edilmesini istiyoruz.

AKRABA OLMASIN!
* Taşıyıcı anne olarak yakın akrabaların mı, yoksa yabancı kişilerin mi tercih edilmesi daha doğru olur?
Taşıyıcı anne akrabalardan seçilirse, ortaya çok büyük problemler çıkabiliyor. Çocuğun ilerleyen dönemlerdeki sahiplenilmesinde, durumlar karışabiliyor. Aslında en iyisi, aile tarafından tanınmayan kişilerin tercih edilmesi. Böylece doğumdan sonra problem çözülürse, bir daha sorun yaşanmıyor.

* Taşıyıcı annelik Türkiye‘de de serbest bırakılmalı mı?
Evet, bırakılmalı. İhtiyacı olan ailelerden sadece parası olanlar bu yöntemi uygulamak için yurtdışına gidebiliyor. Ancak parası olmayan aileler için de bu imkanın sağlanması gerekiyor. Taşıyıcı annesi olanlar birbirlerini tanıyor. Kadınlar için annelik öyle önemli bir kavram ki, önlerine hiçbir engel geçemiyor. Anne olabilmek için Çin’e gitmeleri gerekirse, gidiyorlar. Taşıyıcı annelik tıp tarafından bir tedavi yöntemi olarak kabul ediliyorsa, kuralları çizilip Türkiye‘de de uygulanmalı.

* Belçika’da, taşıyıcı annenin aileye çocuğu vermemesini önleyen bir yasal zorunluluk var mı?
Dünyanın her yerinde bebek, doğuran annenin kabul ediliyor. Taşıyıcı anne hamilelik döneminde hormonların etkisi ile çocuğa bağlanıp onu vermek istemezse, kanunen yapacak hiçbir şey kalmıyor.

* Geçtiğimiz günlerde Türkiye‘de taşıyıcı anne olmak için bir aile, bir kadınla anlaşmış. Kadından, belirli bir para karşılığında çocuklarını taşımasını istemişler. Aile taşıyıcı annelik için önce tüp bebek yolunu denemiş. Olmayınca baba adayı taşıyıcı anne ile cinsel ilişkiye girmiş. Dokuz ay sonra çocuk babaya verilmiş. Taşıyan ise parasını alamamış. Bu durum Belçika’da olsa, nasıl yorumlanır?
Bu vakada taşıyıcı annelik gibi bir durum yok. Taşıyıcı anneliğin en belirgin özelliği; cinsel ilişkinin olmamasıdır. Her şey laboratuvarda gerçekleşir. Kadının yumurtaları, erkeğin spermi vardır. Taşıyıcı anneden genetik bir hücre alınmaz yalnızca embriyoyu taşıması ve bebek oluştuğunda doğurması istenir. Bu durum Belçika’da gerçekleşse; önce ortada bir tecavüz davası var mı diye bakılır, sonra da klasik velayet davası üzerinden aileler davalık olabilirdi. Ama tekrar ediyorum; bu durumda ortada cinsel bir ilişki söz konusu olduğu için taşıyıcı annelik kavramından kesinlikle bahsedilemez.

Bebek doğduktan sonra, onu istemeyen aileler oluyor mu?
Oluyor. Ben bugüne kadar, bu yolla 30 tane bebek yaptım. Sonralarını çok takip etmedim ama Brüksel’de bir kere taşıyıcı anne ile aile arasında büyük bir sorun yaşadı. Doğan bebek mongol oldu. Bunun üzerine aile de, taşıyıcı anne de bebeği istemedi. Mahkemelik oldular ve sonunda bebek yetiştirme yurduna gönderildi.

İlgili yazılar:

1. Taşıyıcı annelik için Türkiye’ye en yakın ülke neresi?
2. Cinsel birşelme sonucu taşıyıcı annelik olur mu?
3. Taşıyıcı annelik hangi ülkelerde gerçekleşiyor?
4. Taşıyıcı annelik ne anlama geliyor?
5. Profesyonel olarak taşıyıcı annelik yapanlar var mı?

sponsorlu bağlantılar